Onsen

Japan is een vulkanisch eiland en ligt dus vol met warmwaterbronnen, onsen genaamd. Het baden in dergelijke bronnen is een traditie die duizenden jaren terug gaat en is echt iets om mee te maken. Om me enigszins voor te bereiden op de Japanse etiquette en rituelen ben ik een spa gaan bezoeken in Osaka, eigenlijk twee. Voor diegene die ooit van zin zijn om dit uit te proberen een korte handleiding. Ten eerste laat jouw zwembroek of bikini thuis want baden in Japan gebeurt naakt. De onsen en zeker de stedelijke spa’s zijn altijd strikt gescheiden voor mannen en vrouwen maar er zijn enkele natuurlijke onsen die gemengd zijn. Als je binnenkomt, het eerste waar je moet aan denken is schoenen uitdoen. Er zijn altijd lockers om die op te bergen. Dan koop je een ticket, meestal aan een automaat en dat geef je af om binnen te komen. Daarop krijg je een armband voor een locker en een handdoekje. Je kleedt je uit in een kleedkamer en bergt alles op in de tweede locker. Het handdoekje was net groot genoeg voor mij om rond te binden, maar gezien de meesten gewoon naakt lopen, neem je die gewoonte snel over. Dan een belangrijk punt: eerst wassen. De Japan-expert B.H. Chamberlain schreef al schertsend dat reinheid één van weinige dingen is die Japan zelf heeft uitgevonden. Wassen doe je gehurkt aan kranen die dan ook op 30 cm van de grond staan opgesteld. Je vult een kom met water en dat giet je over het lichaam. Soms zijn er ook kleine plastiek krukjes voorzien om op te zitten, maar gehurkt wassen gaat beter dan je denkt. Ik heb het ook gezien in rurale gebieden in Thailand en Laos. Als je helemaal netjes bent kan je in het bad stappen. Op de rand staan opnieuw kommen met een handvat opgesteld. Alvorens in te stappen giet je nog een paar keer water over het lichaam. Dat is deel van het ritueel maar geeft je ook de kans om te wennen aan de watertemperatuur. Japanners houden van warm water, heel warm! Je gaat rustig in het bad zitten, eerst op de rand daarna wat dieper. De handdoek leg je op het hoofd en als een echte kenner zeg je ‘oooh’, en ‘achee, acheee, ACHEEE’ (heet, heet, heet).
Spa World in Osaka heeft acht verdiepen ingericht volgens thema’s en afgewisseld voor mannen en vrouwen op even en oneven dagen. Op elk verdiep zijn er meerdere baden, maar ook sauna’s en stoombaden. In sommige baden zitten kruiden. Het leukste vond ik een bad dat voor de helft in open lucht was. Het was net lekker weer en je kon zitten puffen in de zon. Na het baden heb je alle faciliteiten om terug op plooi te komen. Haar drogen, verse handdoek, lekker ruikende gels en zalfjes, etc. Dan kan je relaxen in een zetel en wat TV kijken of wat slapen op een tatami. Zoals ik al eerder schreef kan je in die stedelijke spa’s zelfs overnachten voor een kleine meerprijs.
Ik was in beide gevallen de enige vreemdeling die er rond liep. Eerst kwam er iemand met een lijst van do’s en dont’s in het Engels, maar ik kon hem geruststellen dat dit niets nieuws was. Ik kreeg wel wat nieuwsgierige blikken vooral naar mijn edele delen maar verder werd er weinig acht op mij geslagen en ik voelde me snel op mijn gemak. Ik kan het iedereen aanraden!

Osaka

Naar verluidt moet ik wat meer foto's publiceren. Wel hier dan wat foto's van Osaka. Sommigen vinden Osaka maar een ongeïnspireerde industriële stad, maar ik zie er wel wat charme in. Er is veel water. Naast de haven zijn er verschillende eilanden en inhammen die de stad wel iets moois geven. Er zij meerdere parken die wel de moeite zijn (maar niet zoals Tokyo en Kyoto). Hierboven een typische scene van een ouder koppel die geniet van het rustige uitzicht van een Japanse vijver.


Nu staat alles overal in bloei. Hier een witte kersenbloesem met op de achtergrond een familie die komt voor een picknick in het park.


De architectuur in Osaka is ook wel de moeite, en bouwen kunnen ze in Japan! Hier een treinspoor die dwars door een rond gebouw gaat in de buurt van Umeda, Osaka.


Maar wat opvalt is de afwerking overal tot in de kleinste hoekjes. Alle publieke plaatsen zijn mooi en perfect afgewerkt en ze maken er steeds iets speciaal van. Dit is gewoon een lege ruimte tussen twee gebouwen.


Osaka heeft ook een bekend en berucht nachtleven. Je vindt er niet honderden maar meer dan duizend bars, restaurants en gelegenheden van mindere reputatie, alles goed verlicht met neon en reclameborden.


Een Europees uitziend gebouw in het midden van de smalle straatjes in de uitgangsbuurt Namba.


De rivier Dotombori die dwars door het uitgangscentrum loopt.

Duur

Eén van de hardnekkigste misvattingen over Japan is dat het hier enorm duur is. Na mijn eerste maand hier kan ik zeggen dat dit niet zo is. Als we even nagaan waar een toerist geld aan uitgeeft dan hebben we vooral hotels, transport en eten.
Hotels in Japanse steden zijn objectief goedkoper dan in grote steden in de rest van de wereld. Ik ben al een paar keer blijven overnachten in Namba een drukke uitgaansbuurt in Osaka. Ik betaal daar voor een mooie, nette kamer met alle comfort 5.800 Yen inclusief ontbijt (36 EUR). Bovendien kreeg ik een kortingsbon van 500 Yen voor de volgende keer. Dergelijke hotels vind je in de meeste grote steden. Een uitstekende website met een netwerk van hotels is JCHA met reservaties in het Engels. Voor 36 EUR vind je in London nauwelijks een kamer en zeker geen met dat comfort en locatie. Ik denk dat de goedkoopste hotelkamer in Gent zelfs meer is dan 50 EUR. De dure hotelketens zoals Sheraton zijn zeker niet duurder dan in de andere grote steden. Ze zijn zelfs goedkoper dan in Indië. En voor wie nog goedkoper wil slapen zijn er twee alternatieven: 1) je kan in een capsule slapen vanaf 3.500 Yen (zie foto: 22 EUR). Formaat 1 m hoog, 1 m breed en 2 m lang! Je mag wel geen last hebben van claustrofobie, want dat heeft me tot hiertoe tegengehouden om het uit te proberen. 2) je kan naar een spa of sauna gaan, lekker relaxen en slapen in zetel of op een tatami. Prijs ongeveer 2.000 Yen voor de spa en soms vragen ze een 500 extra om te overnachten, dus voor een 15 EUR kan je overnachten. Het vraagt wel een zekere aanpassing aan Japanse gewoontes, maar daarover vertel ik later meer.

Eten kan spotgoedkoop zijn in Japan. Daar was ik van verbaasd. In Kobe zijn er zeker 1.000 gelegenheden waar je lekker kan eten voor minder dan 1.000 Yen (6 EUR). Meest typisch zijn noedelsoepjes of zoals ramen of udon, maar zelfs een redelijke goede pizza ka je vinden voor 4 of 5 EUR. In Osaka eet ik mijn buik vol met sushi en sashimi schoteltjes voor ongeveer 1.000 Yen. Meestal krijg je ook gratis water en thee waardoor je de hoge marges op drank vermijdt. In de meeste bars kan je ook lekkere hapjes vinden voor een prikje. Het is vreemd maar als je wat duurder gaat om te eten dan wordt het plots veeld duurder. Er zit weinig tussen de klasse van beneden 1.000 en boven de 4.000 Yen. Teppanyaki of shabu shabu is veel duurder en als je Kobe beef wil of een traditioneel Japans menu dan ga je gemakkelijk boven de 10.000 Yen (65 EUR). Maar als je wat oplet kan je dus goedkoop eten in Japan.

Transport is ook minder duur dan ik aanvankelijk dacht. De eenheidsprijs van een stadbus is 200 Yen (1,25 EUR) ik denk dat dat iets goodkoper is dan in België. Voor een treinticket van Kobe naar Osaka, wat vergelijkbaar is met Gent - Brussel betaal 360 Yen of 2,40 EUR, zeker goedkoper dan in België. Maar bovenal is de kwaliteit van het openbaar vervoer stukken beter dan bij ons.

Wat is er dan wel duur in Japan? Bier helaas! De goedkoopste pint kost 250 Yen maar meestal betaal ik tussen de 500 en 800 voor een kleine halve liter. Dus een paar pinten en je bent direct 20 EUR kwijt. Sterke dranken en cocktails zijn dan in vergelijking goedkoper en kosten meestal niet meer dan een pint.

Nieuw

Dat Japan de consumptiemaatschappij bij uitstek is hoeft geen betoog. Japanse consumenten zijn steeds op nieuw naar iets nieuw. Zo brengen brouwerijen regelmatig nieuwe versies van hun bier op de markt. Ik kan me niet voorstellen dat Vlamingen graag een nieuwe Duvel hebben, maar enfin. Ik was op zoek om naamkaartjes te laten drukken en dit vond ik wel straf: eetbare naamkaartjes!


Het bedrijf Taberume (taberu is eten) heeft een techniek ontwikkeld om naam en adresgegevens te printen op nootjes of snoepjes. Ik ga het toch maar houden bij papier.

Ruimte (1)

Alles is piepklein in Japan. Natuurlijk zijn Japanners gemiddeld kleiner dan Europeanen (en vooral de Nederlanders) maar dat is niet de reden. Vergeet niet dat er 128 miljoen Japanners zijn! Als je dat verdeeld over de 377.435 vierkante km dan valt dat rekenkundig mee (339 mensen/km2 of iets minder dan België), maar het probleem is dat het grootste deel van Japan onbewoonbaar is, 80% van de oppervlakte bestaat uit bergen. Waar geen bergen zijn wonen mensen maar is er ook landbouw. Japan heeft steeds kunnen voorzien in haar eigen behoeften door duurzame exploitatie van haar grond. In zijn nieuwste boek, Collapse (een aanrader) neemt Jared Diamond Japan als voorbeeld van een cultuur die er in geslaagd is een groeiende populatie te voorzien van voldoende eten en daarbij de catastrofes te vermeiden van gronderosie, uitsterven van visbestanden, etc. Dus blijft er maar een klein stuk oppervlak over waar mensen wonen. Van die 128 miljoen leeft 75% in stedelijke centra. Op zich zijn Japanse steden zoals Tokyo met 12,5 miljoen inwoners al aardig maar worden ze snel voorbijgestoken op de ranglijsten door de groeiende steden in China en India. Wat je in Japan hebt is dat de steden bijna in elkaar gegroeid zijn tot grote metropolen, met name rond Tokyo (34 miljoen) en waar ik zit in Kansai (Osaka, Kyoto, Kobe, .. 24 miljoen). Daarom is alles piepklein in Japan.
Ik verbaas me soms over de vindingrijkheid van kleine handige dingen die je ziet om plaats te besparen. Onder mijn bed is een opbergkast. In een restaurant staat de sojaolie en kruiden nooit op de tafel maar bevestigd tegen de wand om enkele vierkante cm te besparen per tafel, enz. Ik zal met wat beelden voorbeelden geven van deze vindingrijkheid. Om te beginnen, deze opbergplaats voor tassen en handtassen in een sushi restaurant in Osaka.

Rechtzetting

Met zo een blog moet je opletten wat je schrijft. Dat blijft daar voor eeuwig (?) opstaan en iedereen kan dat lezen, dus mag je geen fouten maken. Daarom hierbij een rechtzetting over mijn toilet. Ik schreef eerder dat er geen mogelijkheid is om de spoelbak te regelen. Wel ik was mis. Ondertussen heb ik de Kanji tekens geleerd van ‘groot’ (okii) en ‘klein’ (chiisai)(nuttig als ik een pint bestel), en zoals je ziet op de detailfoto bestaan er ook in Japan grote (links) en kleine (recht) boodschappen.

Jazz

Ik wist het niet voor ik hier toekwam maar Kobe is een jazzstad bij uitstek. Ik merkte de eerste dagen dat er verschillende jazz bars zijn in het centrum, maar pas toen ik een brochure te pakken kreeg besefte is de draagwijdte. In de buurt tussen de twee stations Motomachi en Sannomiya, ongeveer 2 km van elkaar en neem 2 km naar de berg toe, dus een oppervlakte van 4 km2 zijn er 25 jazz kroegen. Dat is een densiteit van 6 jazzbars per vierkante km! Dit zijn allemaal bars waar ofwel jazzoptredens gegeven worden ofwel waar jazzplaten gespeeld worden. Verschillende van die bars zoals Sone, Basin Street en Green Dolphin en hebben dagelijks optredens. Dan rekenen nog niet mee de vele restaurants, hotel bars, etc. waar ook altijd jazz wordt gespeeld. Je kan dus dagelijks kiezen uit een vijftal optredens, in de weekends zelfs meer. Tot hiertoe heb ik nog maar één live optreden meegemaakt van Philippe Strange (zie foto) in Goodman. De Goodman is een piepkleine bar op het vijfde verdiep die ondertussen mijn favoriet geworden is. De ganse bar is kleiner dan onze living thuis. De toog in gebouwd rond een kwartvleugelpiano. Dus ofwel zit je aan de toog/piano ofwel in de sofa. In totaal kunnen er maar 20 mensen binnen. Philippe was een zeer aardige man zonder kapsones die al 12 jaar in Japan woont. Hij kwam tussen de sets telkens een praatje slaan met mij. Ik heb één van zijn CD’s gekocht.

Een nadeel van die jazz bars is wel de prijs. Bijna overal betaal je voor je voor jouw stoel, van 500 tot 1200 ¥. Bij optredens betaal je tussen de 1.500 en 5.000 ¥, afhankelijk van de groep die speelt. En de drank is ook niet goedkoop. Meestal meer dan 1.000 ¥ (6 EUR) voor een pint. De goedkoopste jazz bar is Jam Jam in een kelder van Motomachi waar je geen cover charge betaalt en een pint kost er 600 ¥. Deze man heeft ook de meest indrukwekkende collectie jazzplaten die ik al gezien heb. Zoals meestal hebben ze een topklasse installatie en klinken platen er fantastisch. Laatst speelde men A Love Supreme van Coltrane in de Jam Jam, en het stond keihard. Maar dat klonk goed! Voor de kenners: de Goodman heeft een McIntosh buizenversterker en enorme luidsprekers. Het probleem is echter dat je de laagste frequenties niet hoort omdat de golflengte ervan groter is dan lengte van de bar.
Zelf ben ik ook weer naar muziek beginnen luisteren. Mijn beste jazzplaten staan op mijn laptop en ik heb twee goedkope luidsprekertjes gekocht. Ik kon kiezen tussen 40 modellen die je afzonderlijk kon beluisteren. Het beste van al was een Logitech set met een basswoofer maar te zwaar om mee naar huis te nemen en te duur om weg te gooien. Ik heb iets gekocht van 2.000 ¥ (12 EUR) dat verbazend goed klinkt op mijn kamertje. Het is er plots veel gezelliger!

Kip

Ik ben voor de derde maal in mijn leven bedrogen uitgekomen door kip te bestellen. De eerste keer was in Taiwan waar ik chicken legs bestelde. Ik dacht, ja dat zullen wel kippeboutjes zijn. Maar neen, ik kreeg wat ik beloofd was: de poten van kip. Blijkbaar een lekkernij voor de Chinezen. De tweede maal was vorig jaar in Beijing tijdens de HPS2007 conferentie. In de beer garden kon je daar hapjes bestellen waaronder "BBQ chicken bones". Opnieuw dacht ik dat zullen vleugeltjes zijn, maar neen, het waren de zachte beentjes van een kip! En deze week wou ik eens Yakitori gaan eten, maar je moet opletten wat je van die mooie foto's bestelt want ze steken ook darmen en magen ook op stokjes, dus vraag ik nog eens "kore wa chikin desu ka?" (is dit kip) en hij antwoordt "chikin skin desu". Ik denk, hij bedoelt chicken stick en opnieuw was ik verkeerd. Ik kreeg letterlijk kippevel!

Bib

Ik heb maandag van mijn gastprof een rondleiding gekregen aan de diverse bibliotheken hier op de campus. Zoals meestal staan de beste boeken op zijn bureau, maar hij heeft me de sleutel gegeven van een zaaltje ergens op het zesde verdiep van een gebouw dat ze aan het ontruimen zijn (er zijn hier grote verbouwingen bezig). Vandaag heb ik de tijd gehad om er eens rond te neuzen. Echt de moeite waard! Blijkbaar is er kort na de oorlog iemand begonnen met de geschiedenis van de wetenschappen want de meeste boeken en tijdschriften zijn vanaf de jaren vijftig. Hier daar vond ik al een parel, waaronder de drie volumes van de Opuscula Mathematica van Newton die achteloos onderaan in een stoffige kast zaten. Deze drie volumes kosten zo een 5.000 EUR, maar ik vermoed dat weinigen hier er het bestaan van kennen. Verder veel tijdschriften die we in Gent niet hebben zoals Physis, Nuncius, Archives Internationales d'Histoire des Sciences, Revue d'histoire des sciences, Viator, enz. Ook waardevol zijn een reeks proceedings van conferenties tussen 1955 en 1975 waar ik nog eens in detail moet doorgaan. Ik zag alvast een vroege conferentiebijdrage van Thomas Kuhn over Carnot. Verder nogal wat verzamelde werken die wij niet hebben zoals o.a. Cardano en Kepler. Zeer veel over Copernicus, Galileo en Newton. En een uitgebreide verzameling bronteksten over de middeleeuwen met vooral Grosseteste en tientallen volumes van Hendrik van Gent, begot. Je weet waar ik zit de volgende dagen.

Weer

Ik hoor en lees dat het in België zo een slecht weer is. Koud, nat en sneeuw, de natste Maart ooit. Hoe spijtig! Hier is het een lekker weertje. De lente komt er nu echt door. Meerdere bomen staan al in bloei. De temperatuur stijgt tot zo een 16 graden in de namiddag. Drie, vier dagen van zon worden telkens afgewisseld met een regenachtige dag. Nog een fotootje van de vroege lente in Osaka.

Test (1)

Hierbij een eerste test van Fuji (links) tegen Panasonic Lumix (rechts). De bedoeling is om de algemene kwaliteit te vergelijken in praktische situaties. Twee foto’s van Osaka castle ingezoomd tot eenzelfde kadrering en dan met Photoshop onbewerkt tot eenzelfde grootte herleid. Dit is wat je normaal doet voor internetgebruik. Is er een zichtbaar verschil in kwaliteit? Ik vind de kleuren en het contrast van de Lumix versie wat beter. Dit is de wijten aan de verschillende filterinstellingen van de interne processors in de camera’s. De Fuji heet typisch iets overbelichts op standaard foto’s. Je kan dat echter makkelijk normaliseren in Photoshop en dus is het verschil zeer relatief.



Brengt het pixelverschil wat op? Daarvoor halen we een detail uit vorige foto’s en croppen we een stuk op 100% van de pixels. Vermits de Lumix een beeld produceert van 4000x3000 en de Fuji een beeld van 3488x2616 moet eenzelfde crop van het beeld een verschil opleveren in pixelgrootte van in de lengte van 14%, juist? Wat blijkt nu? Ik zie geen verschil in resolutie, m.a.w. beide crops geven ongeveer hetzelfde beeld op 100% (klik om de beelden te zien op ware grootte). Help, wat heb ik verkeerd gedaan? Het lijkt alsof er geen verschil in resolutie is. Kan iemand dit verklaren?

Mannen

Japanse mannen hebben een niet al te beste reputatie wat betreft hun houding tegenover vrouwen en dan vooral wat betreft seksuele intimidatie. Een gekend fenomeen zijn de chikan, mannen die vrouwen betasten op overvolle treinen en bussen. Ik heb het zelf nog zien gebeuren maar ik merk de gereserveerdheid bij vrouwen en de soms dreigende sfeer op de bus. Een vrouw zal zelden op een vrije plaats gaan zitten naast een man. Ook wordt er angstvallig afstand gehouden van zatte mannen die met hoge frequentie te vinden zijn tijdens elke weekdag op de avondbus. Sommigen hebben moeite om zich recht te houden en stoten tegen alles en iedereen. Blijkbaar is het probleem ernstig want er zijn speciale opstapplaatsen voorzien voor vrouwen op de trein. De foto toont zo een plaats. Hier stoppen treinen met wagons enkel bestemd voor vrouwen tijdens de ochtendpiek. Vreemd land toch.